Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig openbaar groen. Tegelijkertijd leidt hittestress volgens het RIVM nu al tot circa 250 extra sterfgevallen per jaar. Zonder aanvullende maatregelen kan dat aantal oplopen tot 3.800 sterfgevallen per jaar in 2050.

Daarom heeft Vereniging GDO samen met zestien andere maatschappelijke organisaties het manifest Groene ruimte, koele steden ondertekend. Met dit manifest roepen we het kabinet op om landelijke minimumnormen voor groen en bomen vast te leggen en gemeenten financieel en beleidsmatig te ondersteunen bij de vergroening van de openbare ruimte.

Want groen is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor gezonde, leefbare en toekomstbestendige buurten.

Groene ruimte, koele steden

Het manifest Groene ruimte, koele steden werd gepresenteerd tijdens het hittesymposium van de Hogeschool van Amsterdam. Naast Vereniging GDO ondertekenen onder andere Natuur & Milieu, Aedes, Woonbond, Vereniging Eigen Huis, Nationaal Huidfonds, Jantje Beton, Hogeschool van Amsterdam, ANBO-PCOB, IVN Natuureducatie, Beweegalliantie, Werklandschappen van de Toekomst, ANWB, FNV, Trees for All, JOGG en Klimaatverbond Nederland het manifest.

Ook start er een landelijke petitie waarmee inwoners hun steun kunnen uitspreken voor meer groen en verkoeling in hun buurt.

Waarom deze oproep nodig is

Nederland krijgt steeds vaker te maken met langdurige hittegolven. In dichtbebouwde buurten kan het tot 8 graden warmer zijn dan in het buitengebied, blijkt uit cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot wel 45 graden.

Dat heeft gevolgen voor de gezondheid, maar ook voor de leefbaarheid van buurten. Mensen blijven vaker binnen, pleinen en straten worden minder bruikbaar en kinderen kunnen minder prettig buitenspelen of buiten leren. Juist in versteende buurten ontbreken vaak bomen, schaduwrijke plekken en toegankelijk groen.

Groene buurten helpen om hitte te verminderen, water beter op te vangen, biodiversiteit te versterken en ruimte te maken voor ontmoeting, beweging, spel en educatie.

Landelijke regie nodig voor gezonde buurten

Gemeenten werken op veel plekken al aan vergroening, klimaatadaptatie en gezonde leefomgevingen. Maar de opgave is groot. Zeker in buurten waar de verstening het sterkst is en de ruimte schaars is, kunnen gemeenten dit niet alleen.

Daarom roept de coalitie de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op om:

• landelijke minimumnormen voor groen en boomkroonbedekking vast te leggen;
• gemeenten financieel en beleidsmatig te ondersteunen bij vergroening;
• een actieplan op te stellen om uiterlijk in 2035 de meest versteende buurten aan te pakken.

Met landelijke regie ontstaat er meer duidelijkheid, meer samenhang en meer slagkracht om buurten gezonder, groener en hittebestendiger te maken.

Sluit je aan bij de oproep

Ook inwoners kunnen hun steun uitspreken voor meer groen en verkoeling in buurten. Met de landelijke petitie laten we samen zien dat gezonde, groene en hittebestendige buurten breed gedragen worden.

Teken de petitie en steun de oproep voor landelijke groennormen.

Wat doet Vereniging GDO voor groene leef- en leeromgevingen?

Vereniging GDO zet zich samen met haar leden in voor natuur- en duurzaamheidseducatie in heel Nederland. Onze leden brengen kinderen, jongeren en inwoners in contact met natuur, duurzaamheid en hun eigen leefomgeving.

Dat gebeurt onder andere via:

• educatieve programma’s over natuur, klimaat, water, biodiversiteit en duurzaamheid;
• ondersteuning van scholen bij groene en duurzame leeromgevingen;
• samenwerking met gemeenten rond bewustwording, participatie en inwonersbetrokkenheid;
• lokale activiteiten die kinderen en bewoners helpen om zelf bij te dragen aan een groene buurt;
• kennisdeling tussen natuur- en duurzaamheidsorganisaties in het hele land.

Zo werken we aan buurten waar mensen niet alleen prettiger en gezonder kunnen wonen, maar waar kinderen ook kunnen leren, spelen, ontdekken en opgroeien met natuur dichtbij.

Update 22 juni 2026: motie over groennorm naar de Tweede Kamer

De oproep voor landelijke groennormen heeft vrijwel direct politieke opvolging gekregen. Op dinsdag 16 juni diende Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (SP) tijdens een debat over natuurbeleid een motie in die nauw aansluit bij het manifest.

In de motie verzoekt zij de regering om een plan uit te werken voor een groennorm voor stedelijke gebieden, gericht op het tegengaan van hittestress. Daarbij verwijst zij expliciet naar de 800.000 mensen die in sterk versteende buurten met te weinig openbaar groen wonen.

De motie kreeg van de minister het oordeel ‘Oordeel Kamer’. Dat betekent dat het kabinet de beslissing aan de Tweede Kamer laat en de motie niet ontraadt. De stemming staat gepland voor dinsdag 23 juni 2026.

Een belangrijke eerste politieke stap richting landelijke afspraken die gemeenten helpen om buurten groener, gezonder en beter bestand tegen hitte te maken.