Op steeds meer scholen in Nederland zie je het gebeuren: leerlingen die niet wachten tot iemand iets verandert, maar zelf in actie komen. Deze leerlingen zijn bijvoorbeeld actief in een Eco-Team. Daar onderzoeken ze wat er rondom 10 duurzame thema’s beter kan op hun school. Ze organiseren activiteiten om andere leerlingen te betrekken en gaan in gesprek met docenten, de directie en soms zelfs de gemeente. Wat begint als een klein initiatief, groeit uit tot iets dat zichtbaar impact maakt in de hele school.
En precies dat maakt Eco-Schools zo bijzonder. Duurzaamheid komt zo niet van buiten naar binnen, maar ontstaat van binnenuit. Dat sluit goed aan bij waar we ons binnen het GDO-netwerk dagelijks voor inzetten. Natuur- en duurzaamheidseducatie op een manier die echt landt bij leerlingen. Niet als losse activiteit, maar als iets dat onderdeel wordt van denken, doen, op school en in het dagelijks leven.
Daarom zijn we ontzettend blij dat Eco-Schools sinds kort bij Vereniging GDO hoort. Een mooie stap want binnen het GDO-netwerk komt alles samen: lokale betrokkenheid, sterke verbindingen met scholen en de passie om NDE nog meer te verankeren in het onderwijs.
Waar het programma eerder werd uitgevoerd door SME, krijgt Eco-Schools binnen GDO een plek midden in het netwerk. Zo kunnen we scholen nog beter ondersteunen met lokale begeleiding, praktische tools, goede voorbeelden en inspiratie. Samen bouwen we verder aan scholen waar leerlingen niet alleen leren over duurzaamheid, maar er ook zelf mee aan de slag gaan.
Van een vraag naar een eigen project
Een project van een Eco-team begint vaak met een vraag. Waarom gooien we alles bij elkaar weg? Kan het schoolplein groener? Waar komen onze (school)spullen vandaan? Leerlingen krijgen de ruimte om die vragen te onderzoeken. Zij doen dit met hun hoofd, hart en handen. Ze verdiepen zich in wat er speelt op hun school, ontdekken wat zij daarvan vinden en komen vervolgens zelf in actie om positieve verandering te brengen.
Daarin zit de kracht van Eco-Schools. Waar een gastles of projectweek iets in beweging kan zetten, helpt Eco-Schools om die beweging vast te houden. Leerlingen nemen het voortouw, maken plannen en voeren die ook uit. Ook docenten spelen daarin een belangrijke rol. In één van de stappen verkennen zij hoe duurzame thema’s structureel onderdeel zijn van het curriculum en maken zij een verbeterplan. Zo groeit duurzaamheid van losse activiteiten naar een doorlopend en geborgd proces in de school. Juist dat eigenaarschap maakt het verschil: leerlingen ervaren dat ze zelf invloed hebben en zien hun ideeën terug in de praktijk.
De rol van het GDO-netwerk
Precies op het moment dat leerlingen die rol pakken, verandert ook de rol van NDE-organisaties. Waar NDE-organisaties van oudsher vooral aanbieder waren van lesmaterialen, groeien zij steeds meer toe naar een rol als partner, aanjager en soms zelfs makelaar in het lokale netwerk. Niet alleen iets komen brengen, maar vooral helpen zorgen dat het geheel gaat werken: door scholen, gemeenten en lokale initiatieven met elkaar te verbinden en te versterken.
Daar sluit Eco-Schools prachtig op aan. Het programma vraagt niet alleen om inspiratie, maar juist ook om procesbegeleiding, structuur en samenhang. Om iemand die met de school meedenkt, het proces helpt bewaken en de juiste verbindingen legt met kansen en ontwikkelingen in de schoolomgeving.
En precies daar ligt de kracht van ons netwerk. NDE-organisaties kennen de lokale context, weten wat er speelt bij scholen en hebben het netwerk om initiatieven verder te brengen. Daarom vervullen verschillende GDO-leden de rol van regionale Eco-Schools begeleider. Ook kan een NDE-organisatie binnen hun lokale scholennetwerk Eco-Schools onder de aandacht brengen.
Samen verder bouwen
De overgang van Eco-Schools naar GDO is daarmee niet alleen een verandering op papier, maar vooral een kans om de impact van het netwerk verder te verdiepen. Om als NDE-organisaties nog sterker de rol te pakken van partner, aanjager en soms zelfs makelaar in het lokale netwerk. Maar ook om leerlingen een actieve rol te geven in de duurzame verandering die we samen nastreven.
We merken steeds meer dat de beweging er al ist. Maar met Eco-Schools binnen GDO kunnen we die beweging nog gerichter ondersteunen, beter met elkaar verbinden en samen meer kracht geven. Wil je Eco-Schools onder de aandacht brengen bij scholen in jouw netwerk? Dan vind je op de website kant-en-klaar communicatiemateriaal, zoals teksten voor de NDE-gids of website, een nieuwsbrieftekst, foto’s en een promotietekst voor het inspiratiewebinar op 8 oktober.
Ben je benieuwd wie in jouw omgeving de rol van regionaal Eco-Schools begeleider vervult, of welke scholen al meedoen? Neem dan contact op via info@eco-schools.nl of kijk op de communitypagina op de website. Heb je vragen of suggesties over de overdracht van Eco-Schools van SME naar GDO? Neem dan contact op met Eva en Arjan via mientjes@eco-schools.nl of a.klopstra@vereniginggdo.nl. Zo maken we van deze overgang niet alleen een organisatorische stap, maar vooral een gezamenlijke kans om duurzaam onderwijs lokaal nog sterker te verankeren.