Tijdens de Week van de Schooltuin zijn de winnaars van de Gouden Wortel 2026 bekendgemaakt. De gemeente Wageningen mag zich dit jaar winnaar noemen van de Gouden Wortel 2026. De Publieksprijs ging naar de gemeente Leiden, die met een inspirerende videovlog veel stemmen wist te verzamelen.
De Gouden Wortel is een initiatief van de Alliantie Schooltuinen en het programma Jong Leren Eten. Vereniging GDO is als kernlid actief betrokken bij de Alliantie Schooltuinen en zet zich samen met partners in voor sterk, toegankelijk en toekomstbestendig schooltuinonderwijs.
Meer dan 100 jaar schooltuinen
Schooltuinen hebben in Nederland een lange traditie. Al meer dan een eeuw ontdekken kinderen via schooltuinen hoe voedsel groeit en welke rol natuur, biodiversiteit en gezonde voeding spelen in hun dagelijks leven. Door zelf te zaaien, verzorgen en oogsten ervaren leerlingen van dichtbij hoe de natuur werkt.
Schooltuinen zijn bovendien plekken waar verschillende maatschappelijke thema’s samenkomen. Denk aan klimaat, water, gezondheid, vergroening, afval en biodiversiteit. Tegelijkertijd stimuleren ze belangrijke vaardigheden zoals samenwerken, taal, rekenen, verantwoordelijkheid nemen en geduld hebben.
Gemeenten maken het verschil
Goede schooltuinprogramma’s vragen om samenwerking en ondersteuning. Gemeenten spelen daarin vaak een sleutelrol, bijvoorbeeld door grond beschikbaar te stellen, financiering mogelijk te maken of langdurige samenwerkingen met scholen en lokale partners op te bouwen.
Met de Gouden Wortel willen de initiatiefnemers inspirerende voorbeelden zichtbaar maken en andere gemeenten stimuleren om schooltuinieren structureel te ondersteunen. Voor de editie van 2026 maakten gemeenten een videovlog waarin zij lieten zien hoe zij schooltuinen ondersteunen én welke ambities zij hebben voor de toekomst.
Wageningen wint juryprijs
Volgens de jury sprong Wageningen er dit jaar duidelijk uit. De gemeente laat zien dat schooltuinieren niet draait om losse projecten, maar onderdeel kan zijn van een bredere visie op onderwijs, gezondheid en inclusie.
De jury prees vooral de structurele ondersteuning vanuit de gemeente, de inzet van deskundige moestuinprofessionals en de sterke verbinding met scholen en ouders. Ook de focus op inclusiviteit maakte indruk.
Wethouder Bijleveld verwoordde het als volgt:
“Het is mooi om te zien hoe leerlingen met hun handen in de aarde gaan en van alles leren over de zorg voor zichzelf, elkaar en hun omgeving.”
Volgens de jury laat Wageningen daarmee zien dat “de tuin écht de school is”.
Leiden wint Publieksprijs
De Publieksprijs van de Gouden Wortel 2026 ging naar Leiden. Het publiek reageerde enthousiast op de manier waarop de gemeente in haar vlog liet zien hoe schooltuinen verschillende generaties verbinden.
Van ervaren vrijwilligers tot jonge scholieren: de schooltuinen leven breed in de stad. Vooral de zelfstandigheid die kinderen krijgen sprak veel stemmers aan. Leerlingen worden gestimuleerd om ook buiten schooltijd zelfstandig naar de tuin te gaan. Daardoor groeien de schooltuinen uit tot een levendige ontmoetingsplek en een vanzelfsprekend onderdeel van de groene stad.
Samen bouwen aan de toekomst van schooltuinen
De Gouden Wortel laat zien hoeveel mooie initiatieven er in Nederland zijn rondom schooltuinieren. Zowel Wageningen als Leiden tonen op hun eigen manier hoe gemeenten, scholen, vrijwilligers en lokale partners samen kunnen werken aan betekenisvol groen onderwijs.
Van harte gefeliciteerd aan alle betrokken gemeenten, scholen, moestuinprofessionals, vrijwilligers en leerlingen met deze mooie erkenning!