Hoe geven we natuur- en duurzaamheidseducatie structureel een plek in het primair onderwijs? Welke rol kunnen lokale NDE-organisaties daarbij vervullen? En hoe kan NDE bijdragen aan bredere gemeentelijke opgaven rond jeugd, onderwijs, gezondheid, kansengelijkheid en leefomgeving? Dat onderzoeken Vereniging GDO, Utrecht Natuurlijk en Natuurcentrum Arnhem in het Ontwikkelprogramma Combinatiefunctie NDE.

Verder bouwen op de pilot
Het ontwikkelprogramma bouwt voort op de Pilot Combinatiefunctie NDE uit 2025. Die pilot liet zien dat een vaste, deskundige en lokaal gepositioneerde verbinder veel kan betekenen in de samenwerking tussen scholen, gemeenten en lokale NDE-organisaties. Scholen zien meer mogelijkheden om natuur en duurzaamheid in partnerschap op te pakken. Gemeenten herkennen de samenhang met hun maatschappelijke opgaven. En NDE-organisaties zien kansen om zich verder te ontwikkelen van aanbieder van educatie naar strategisch partner in de lokale educatieve infrastructuur.

Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling om continuïteit. Het opbouwen van relaties met scholen en schoolbesturen, het verbinden van NDE met onderwijsdoelen en het verkennen van gemeentelijke beleidsroutes zijn processen die tijd en verdieping vragen. Daarom werken we in 2026 verder in een ontwikkelprogramma.

De combinatiefunctie als verbindende schakel
In het ontwikkelprogramma onderzoeken we hoe de combinatiefunctie NDE kan bijdragen aan structurele samenwerking tussen onderwijs, gemeenten en lokale NDE-organisaties. De combinatiefunctie is geen vervanging van bestaand NDE-aanbod, maar een verbindende en ondersteunende rol tussen beleid, praktijk en lokale netwerken.

Daarbij kijken we naar verschillende rollen die een lokale NDE-professional kan vervullen, zoals makelaar, aanjager, partner en groene leerkracht. Deze rollen helpen om te begrijpen wat nodig is om scholen te ondersteunen, partners te verbinden en NDE sterker te positioneren binnen onderwijs en gemeentelijk beleid.

NDE verbinden met onderwijsdoelen
Een belangrijk doel van het ontwikkelprogramma is om te onderzoeken hoe NDE kan aansluiten bij bestaande onderwijsdoelen, zonder het onderwijs extra te belasten. NDE kan bijdragen aan kerndoelen rond Mens & Natuur, Mens & Maatschappij en Burgerschap, maar ook aan brede ontwikkeling, kansengelijkheid, welzijn en betekenisvol leren.

In de praktijk betekent dit dat kinderen niet alleen leren over natuur en duurzaamheid, maar ook in, met en voor hun eigen omgeving. In een schooltuin, park, wijk of op een groen schoolplein werken zij aan kennis, vaardigheden, samenwerking, onderzoekend leren en betrokkenheid bij hun leefomgeving.

Bouwstenen voor gemeentelijke opgaven
Daarnaast brengen we in kaart hoe NDE van waarde kan zijn voor gemeentelijke opgaven. Denk aan een groene en klimaatbestendige leefomgeving, gezondheid en welzijn, kansengelijkheid, een rijke leeromgeving en participatie. De vraag is niet alleen hoe gemeenten NDE-beleid kunnen maken, maar vooral hoe NDE kan bijdragen aan opgaven waar gemeenten al aan werken.

De opbrengsten worden verwerkt in een handreiking voor gemeenten. Deze handreiking biedt taal, voorbeelden en tips om NDE sterker te verbinden met gemeentelijk beleid, uitvoeringsprogramma’s, lokale partnerschappen en samenwerking met scholen.

Leren, duiden en delen
Het ontwikkelprogramma is opgezet als een lerend traject. GDO haalt de ervaringen uit Utrecht en Arnhem op, verrijkt deze met inzichten uit het landelijke NDE-netwerk en vertaalt de opbrengsten naar toepasbare kennis voor andere gemeenten en NDE-organisaties.

Zo draagt het ontwikkelprogramma niet alleen bij aan de lokale ontwikkeling in Utrecht en Arnhem, maar ook aan de gezamenlijke kennisbasis voor natuur- en duurzaamheidseducatie in Nederland. Het uiteindelijke doel is dat meer kinderen kunnen opgroeien met natuur, duurzaamheid en een sterke verbinding met hun eigen leefomgeving.

Wil je aan de slag met de inzichten uit de pilot Combinatiefunctie NDE? Neem dan contact op met Anouk Haverkamp via a.haverkamp@vereniginggdo.nl of bekijk de handreiking Combinatiefunctie NDE voor meer praktische handvatten.

Groene Voetstappen in Nederland

Vereniging GDO stopt per 1/4/26 met het aanbieden van Groene Voetstappen in Nederland. Dat betekent dat de actie niet langer via ons NDE-netwerk wordt gecoördineerd. Scholen die mee willen doen, kunnen zich aanmelden via de internationale website van Zoom Kids for Climate.

Sinds 2022 wordt Groene Voetstappen georganiseerd door Verenging GDO in samenwerking met Museum De Bastei in Nijmegen. Per 2024 heeft ook Stichting Omgevingseducatie Gooi Vecht- en Eemstreek zich aangesloten bij de organisatie. Groene Voetstappen was tot dan een initiatief van Klimaatverbond Nederland. De actie is onderdeel van de internationale campagne Zoom Kids on the Move, gecoördineerd door Climate Alliance. De internationale actie bestaat sinds 2002. Sinds 2006 verzamelen basisschoolleerlingen in Nederland jaarlijks Groene Voetstappen.  Er zijn dus al veel stappen gezet voor duurzame mobiliteit.

De afgelopen jaren hebben NME’s, Milieu- en Omgevingsdiensten en gemeenten zeer veel scholen opgeroepen met als resultaat dat jaarlijks tienduizenden kinderen Groene Voetstappen verzamelen. 

Beleidskader

De Nederlandse overheid zet in op verduurzaming van mobiliteit, door Europees beleid en nationale maatregelen. Het kabinet omarmt de ambitie in het SER-Energieakkoord: maximaal 25 Mton CO₂-emissie door mobiliteit in 2030. Om deze ambitie te verwezenlijken moet het reisgedrag van de Nederlander veranderen. Jong geleerd, is oud gedaan. Daarom beloont Groene Voetstappen kinderen voor duurzaam reisgedrag en leert hen waarom het belangrijk is zo min mogelijk CO₂ uit te stoten.

Kerndoelen onderwijs

Groene Voetstappen wordt ondersteund met educatief materiaal die aansluiten bij de kerndoelen van het primair onderwijs, namelijk:

Oriëntatie op jezelf en de wereld, Mens en samenleving en Natuur en techniek.

Leerlingen leren zorg te dragen voor hun lichamelijke gezondheid; leren zich redzaam te gedragen als verkeersdeelnemer en als consument en leren met zorg om te gaan met het milieu. Bovendien leren de kinderen over het klimaat en leren ze oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, uit te voeren en te evalueren.

Lesmateriaal

Groene Voetstappen verhuist naar Zoomkids for Climate

Aanmelden kan via de internationale webpagina van Zoomkids for Climate.

Lesmateriaal – Vooraf

Het lesmateriaal van Groene Voetstappen omvat een aantal werk- en lesbladen, waarmee je in de Groene Voetstappenweek invulling kunt geven aan het thema. In de ‘Docentenhandleiding werkbladen’ vind je meer achtergrondinformatie over de werkbladen en hoe de opdrachten in de klas te introduceren en te bespreken. De lesbladen zijn daarentegen zonder de docenthandleiding uit te voeren in de klas of buiten in de schoolomgeving (achtergrond, introductie en bespreking is verwerkt in het lesblad). 

Daarnaast vind je hieronder de ‘Begeleidende brief voor de ouders’ (voor de actieweek in september en in november apart) die je kunt sturen naar ouders om hen te informeren over de Groene Voetstappenweek en een ‘Docentenhandleiding algemeen’ met leuke tips en to do’s tijdens de Groene Voetstappenweek.

Docentenhandleiding werkbladen

Begeleidende brief voor de ouders (actieweek september)

Begeleidende brief voor de ouders (actieweek november)

Docentenhandleiding algemeen (tips en to do’s tijdens de Groene Voetstappenweek)

Werkbladen – leerlingen

• Werkblad 1 – Hoe gingen kinderen vroeger naar school?
• Werkblad 2 – Overal in de wereld naar school
• Werkblad 2 bijlage – Wereldkaart
• Werkblad 3 – Waarom warmt de aarde op?
• Werkblad 4 – Veilig op stap naar school?
• Werkblad 6 – De reis van de sinaasappel
• Werkblad 7 – In het Amazoneregenwoud
• Werkblad 8 – Energie in verleden, heden, toekomst
• Werkblad 9 – Een dag aan de Rio Negro
• Werkblad 10 – Onderzoek naar het broeikaseffect
• Werkblad 11 – Hernieuwbare energie
• Werkblad 12 – Afvinklijst energie

Lesbladen – leerkrachten

Groep 1 en 2:

• De kleuren staken!
• De zintuigelijke rups
• Raak of rommel
• Wie springt het verst
• Ontdek je omgeving

Groep 3 en 4:

• Een gepimpte veilige fiets
• Hoofdrekenen met voeten
• Natuur weven
• Kring van paddenstoelen
• Woordrij wordt verhaal – hinkelspel
• Collage maken

Groep 5 en 6:

• Hoe kun je lucht bezitten
• Op fietsvakantie door Nederland
• Springquiz
• Sta je stevig op je voeten
• Woordspin vervoersmiddelen

Groep 7 en 8:

• Bereken jouw ecologische voetafdruk
• Fietsbingo
• In de praktijk leer je het best!
• Ontwerpwedstrijd
• Verkeer in je wijk onderzoek

Engels lesmateriaal:

• School journeys in other countries – a picture atlas
• Climate voyage around the world

Downloads

Algemene handleidingen en informatie

• Docentenhandleiding (uitleg Groene Voetstappen)
• Begeleidende brief leerkrachten (meer informatie over lesmateriaal)
• Begeleidende brief voor de ouders (actieweek september) (uitleg Groene Voetstappen voor ouders)
• Begeleidende brief voor de ouders (actieweek november) (uitleg Groene Voetstappen voor ouders)

Wil je aan jouw netwerk en omgeving laten zien dat de Groene Voetstappen actie er weer zit aan te komen?
Hieronder vind je verschillende headers om te gebruiken in jullie nieuwsbrief of social templates:

• Header nieuwsbrief 1
• Header nieuwsbrief 2
• Social media 1
• Social media 2
• Social media 3

Gouden Voetstappen

Het Gouden Voetstappenmenu

Wil je graag nog meer doen dan het zetten van Groene Voetstappen? Verdien Gouden Voetstappen met bijvoorbeeld:

• Een week korter douchenVegetarische Week.
• Bedenk een actie voor minder afval op school.
• Plant bloembollen rondom school.
• Dubbelzijdig printen Week.
• Boek een leuke excursie bij een lokaal NME centrum.
• Of bedenk zelf iets groens en duurzaams.

De aandacht voor voedseleducatie groeit. Steeds meer scholen, gemeenten en organisaties zoeken manieren om kinderen te betrekken bij gezond en duurzaam voedsel. NDE-centra zijn daarin van onschatbare meerwaarde.

Om een goed beeld te krijgen van wat er al gebeurt in het veld, heeft Vereniging GDO in 2025 op verzoek van het programma Jong Leren Eten (JLE) een inventarisatie uitgevoerd naar voedseleducatie binnen het eigen NDE-netwerk. Met als doel om in kaart te brengen hoe het aanbod van NDE-organisaties op voedseleducatie eruitziet, hoe voedseleducatie verbonden is met gemeentelijk beleid, hoe er samengewerkt wordt met andere programma’s en partijen, te onderzoeken waar kansen liggen en hoe de NDE-centra, Vereniging GDO en JLE samen volgende stappen kunnen zetten om de inzet op voedseleducatie in ons netwerk te versterken. De belangrijkste bevindingen staan in onze publicatie Aan de slag met voedseleducatie.

Waarom voedseleducatie in het NDE-netwerk belangrijk is

Kinderen en jongeren maken dagelijks voedselkeuzes die invloed hebben op hun gezondheid én op de wereld om hen heen. Daarom is het belangrijk dat voedseleducatie een vaste plek heeft in het onderwijs: van gezonde voeding tot duurzame voedselproductie en bewuste consumptie. Het programma Jong Leren Eten (JLE) stimuleert dit landelijk. Binnen deze beweging spelen de NDE-centra, aangesloten bij Vereniging GDO, een belangrijke lokale rol richting scholen. Maar hoe gaat het nu eigenlijk met dit thema binnen het netwerk van Vereniging GDO? En welke kansen liggen er om voedseleducatie breder te verankeren? Deze inventarisatie biedt daar antwoord op.

Hoe Vereniging GDO de inventarisatie uitvoerde

Voor deze inventarisatie bracht Vereniging GDO de stand van zaken in kaart met een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek. De aanpak bestond uit:

• Een enquête onder NDE-centra om aanbod, ambities en behoeften in beeld te brengen
• Verdiepende gesprekken met NDE-professionals over hun rol, voorbeelden en uitdagingen rondom voedseleducatie
• Interviews met regionale JLE-makelaars om inzicht te krijgen in samenwerking en afstemming
• Analyse van relevante bronnen, waaronder gemeentelijk voedselbeleid, bestaande handreikingen en (wetenschappelijke) rapporten.
• Bijeenkomst om de opbrengsten te delen en verdiepen met de lokale NDE-organisaties en JLE-makelaars

Door deze brede aanpak ontstaat een compleet beeld van hoe voedseleducatie leeft binnen het NDE-netwerk en hoe dit samenhangt met lokaal beleid en nationale programma’s.

Resultaten en opbrengsten

Kansen, inspiratie en praktijkvoorbeelden zijn samengevat in de publicatie Aan de slag met voedseleducatie. De inventarisatie gaf een beeld van:

• de positie en kracht van NDE-centra binnen voedseleducatie
• manier waarop het thema leeft binnen het netwerk
• het aanbod, inclusief recente inspirerende voorbeelden
• borging in gemeentelijk beleid, inclusief kansen en knelpunten
• de samenwerking met landelijke programma’s zoals JLE, Gezonde School en JOGG.

Dat alles leidt tot aanbevelingen om voedseleducatie structureel te versterken, met concrete aanbevelingen voor zowel het NDE-netwerk als voor Vereniging GDO in samenwerking met het JLE-programma.

Onze kracht

Vereniging GDO verbindt natuur-, duurzaamheids- en voedseleducatie met maatschappelijke opgaven. Samen met NDE-centra en landelijke partners versterken wij de rol van lokale organisaties in het ondersteunen van scholen en gemeenten. Voedseleducatie vormt een natuurlijke schakel tussen natuur, duurzaamheid en gezondheid, en deze inventarisatie is een belangrijke stap om dit thema stevig te positioneren.

Maak kennis met het thema Milieu en Natuur en met Vereniging GDO, themahouder van Milieu en Natuur binnen de Gezonde School.

Een gezonde leefstijl van kinderen gaat verder dan voldoende beweging en goede voeding. Ook contact met de natuur, een groene leefomgeving en een gezond binnen- en buitenmilieu zijn essentieel. Binnen Gezonde School is Vereniging GDO themahouder van Milieu en Natuur en brengt zij expertise, inspiratie en praktijkervaring samen.

Groei en ambitie

Het thema Milieu en Natuur heeft de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekregen. De komende periode willen we dit verder versterken en uitbreiden. Op dit moment is het thema actief binnen het primair onderwijs. Ook in het voortgezet onderwijs en het mbo wordt er al met Milieu en Natuur gewerkt, maar daar nog zonder erkende Gezonde School-activiteiten en vignet. In de komende maanden zetten we stappen om dit te veranderen. Vanaf december 2025 wordt het thema officieel uitgerold naar het voortgezet onderwijs, waarna het mbo volgt. Zo zorgen we dat steeds meer scholen met Milieu en Natuur aan de slag kunnen. Onze ambitie is om dit thema breed bekend en zichtbaar te maken binnen het onderwijs en bij beleidsmakers op het gebied van onderwijs en gezondheid. Daarmee willen we inspireren en scholen ondersteunen.

Wat kun je verwachten

In de komende periode delen we inspirerende voorbeelden uit de praktijk en laten we zien waarom Milieu en Natuur onmisbaar is voor een gezonde leefstijl. Ook verschijnt er een training speciaal voor Gezonde School-coördinatoren die met dit thema aan de slag willen. Gezonde School-adviseurs kunnen hier eveneens bij aansluiten, zodat zij scholen nog beter kunnen adviseren over dit thema. Daarbij gaat het niet alleen om een groen schoolplein of een natuurlijke omgeving, maar vooral om de vraag hoe dit bijdraagt aan de gezondheid en ontwikkeling van kinderen en hoe het thema stevig verankerd kan worden in het DNA van de school.

Doe je mee?

Wil jij werken met het thema Milieu en Natuur, of ben je hier al actief mee bezig en wil je aansluiten bij Gezonde School? Neem contact met ons op via vries@sme.nl.

Samen werken we aan een gezonde leefstijl voor kinderen, met oog voor de wereld van vandaag en morgen.

Lees ook eens deze artikelen:
– De kracht van natuur in het onderwijs: zo geef je invulling aan het thema Milieu en Natuur

Hoe ga je integraal aan de slag met duurzaamheid binnen je organisatie? Met de Whole School Approach (WSA) en de bijbehorende toolkit helpen wij onderwijsorganisaties om duurzaamheid te verankeren in alle domeinen van hun praktijk: van curriculum en gebouw tot visie, inkoop en samenwerking met de omgeving.

Onze rol: van visie naar concrete praktijk

GDO ontwikkelde de WSA Toolkit samen met Coöperatie Leren voor Morgen, SME, Duurzame Pabo en SPARK the movement met ondersteuning van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

De toolkit bundelt:

• Praktische tools en stappenplannen
• Inspirerende praktijkvoorbeelden
• Verdiepende achtergrondinformatie
• Het wegwijzer kaartspel om samen keuzes te maken

Waarom werken wij met de Whole School Approach?

Onze leerlingen en studenten zijn de duurzame professionals van morgen. Om hen goed voor te bereiden, is meer nodig dan een los project over duurzaamheid. Wij geloven dat duurzaamheid in het onderwijs alleen succesvol is als alle domeinen van de onderwijsorganisatie verbonden zijn. Als duurzaamheid slechts op een paar plekken in de organisatie leeft, stokt de verandering. Daarom is werken vanuit de Whole School Approach zo belangrijk. De Whole School Approach Toolkit biedt praktische ondersteuning aan schoolleiders, teammanagers, directeuren, duurzaamheidscoördinatoren, beleidsmakers, docenten van alle onderwijstypes en onderwijsondersteunende organisaties om stappen te zetten in het proces naar een integraal duurzame organisatie.

Dit zeggen gebruikers over de WSA toolkit:

“Mijn eerste gedachte was dat duurzaamheid vooral gaat over ecologische duurzaamheid. Door de WSA toolkit zie ik dat er meerdere aspecten zijn, zoals sociale en mentale duurzaamheid.” – Docent filosofie en religiewetenschappen en coördinator burgerschapsonderwijs

“Het onderwijs is een soort jazzmuziek: het is altijd druk, een beetje chaotisch en het loopt allemaal door elkaar. Je vindt niet gauw de rust om bij elkaar te zitten en een goed gesprek over duurzaamheid te voeren. Maar deze tools helpen daarbij.” – Docent maatschappijleer

“Ik dacht dat duurzaamheid alleen top down behandeld kon worden, maar door het WSA kaartspel merk ik nu ook hoe het van onder op kan komen.” – Docent scheikunde

Resultaat

Met dit project laten we zien hoe we duurzame ambities vertalen naar concrete tools. De WSA Toolkit is een voorbeeld van hoe wij kennis, partners en onderwijsorganistaies verbinden en praktische handvatten bieden voor duurzame ontwikkeling.

Wil je meer weten over de Whole School Approach? Of ben je benieuwd hoe wij jouw schoolbestuur, gemeente of onderwijsorganisatie hierbij kunnen helpen?

Bekijk de WSA Toolkit
Lees meer over deze aanpak: Whole School Approach

Hoe werken we effectief samen met het onderwijs? Hoe integreren we samen met de school duurzaamheid structureel in het onderwijs? En is de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties voor sport en cultuur ook inzetbaar voor natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE)? Dat onderzoeken GDO, Utrecht Natuurlijk en Natuurcentrum Arnhem dit jaar in de Pilot Combinatiefunctie NDE.

Als partner samenwerken met het onderwijs

Steeds meer onderwijsinstellingen zoeken naar manieren om natuur en duurzaamheid een integrale plek te geven in hun onderwijs. De lokale NDE-organisaties kunnen daarvoor belangrijke inhoudelijke en organisatorische partners zijn naast de rol die ze al vervullen als aanbieder van educatie. Dit jaar onderzoeken we in een pilot, of leertraject, in twee lokale situaties hoe zij die rol kunnen ontwikkelen en samen kunnen werken met het onderwijs.

Natuurcentrum Arnhem ontwikkelt de rol van strategisch partner tijdens dit leertraject verder door, terwijl Utrecht Natuurlijk deze rol dit jaar opstart. GDO is, als vereniging van 140 lokale NDE-centra in Nederland, nauw betrokken als partner in dit traject. We halen de verhalen en leerervaringen van Natuurcentrum Arnhem en Utrecht Natuurlijk op en delen deze met het netwerk.

De Brede Regeling Combinatiefuncties als mogelijk financieringsmodel?

Deze subsidieregeling bestaat al voor de sectoren Kunst & Cultuur en Sport & Bewegen. Gemeenten stellen vanuit deze regeling een combinatiefunctionaris aan, die samenwerkt met scholen om sport- en/of cultuurparticipatie te bevorderen. De functionaris wordt gefinancierd door gemeenten en de Rijksoverheid. In dit traject kijken we ook hoe we kunnen aansluiten bij de bestaande regeling en wat de opbrengst daarvan is. Om zo de inzet van deze nieuwe rol ook structureel mogelijk te maken binnen de natuur- en duurzaamheidseducatie.

Meer weten over dit onderwerp? Bekijk ook:

• Handreiking: Met nieuwe rollen werken aan natuur en duurzaamheid in het onderwijs
• Samenwerken aan duurzaam onderwijs: In gesprek met bruggenbouwers Anneloes en Wietske
• Samen werken aan natuur- en duurzaamheidseducatie in het onderwijs
• Veertig leerkrachten, één gedeelde missie
• Hoe Utrecht Natuurlijk de makelaarsrol in de praktijk brengt

Hoe kunnen woningcorporaties, duurzaamheidseducatiecentra en lokale initiatieven samen werken om bewoners langdurig te betrekken bij vergroening en klimaatadaptatie? Hoe zorg je dat het niet blijft bij één vlinderstruik in de straat of één buren-plantdag?

Groen in onze leefomgeving biedt tal van voordelen en staat steeds hoger op de agenda van gemeenten. Toch is de helft van de Nederlandse tuinen betegeld. Huurders op Groen biedt kennis en begeleiding om op lokaal niveau een duurzaam samenwerkend netwerk op te bouwen, waarbij bewoners en lokale initiatieven actief worden betrokken om samen te werken aan een sociale, gezonde en groene wijk.

Aan de slag met bewoners

Aan de pilot van het traject (looptijd t/m juni 2025) doen drie lokale projectteams mee, elk bestaande uit een woningcorporatie, duurzaamheidseducatiecentrum, gemeente en lokale initiatieven. Het gaat om de GDO-leden Duurzaamheidscentrum Weizigt in Dordrecht, NMCX in Haarlemmermeer en De Koppel in Hardenberg.

Samen met onze partners Groene Huisvesters, de Woonbond en SME begeleiden we de lokale projectteams bij het selecteren van een wijk om aan de slag te gaan, het ophalen van de behoeften van bewoners in deze wijk en het samenwerken met andere lokale organisaties tot aan het ontwikkelen en uitvoeren van groene interventies.

We bieden hen o.a. een startbijeenkomst op maat, een workshop ‘van behoeften naar groene interventies’, digitale bijeenkomsten om te leren van de andere lokale projectteams, begeleiding bij de communicatie naar huurders, handige kennis- en inspiratiedocumenten en doorlopende bereikbaarheid voor vragen en advies. Vragen die o.a. aan bod komen luiden: Hoe bouw je een duurzaam netwerk op waarin je samenwerkt met wijkcentra en bewoners? Wat is belangrijk voor bewoners van een wijk? Hoe motiveer en inspireer je huurders op hun tuin te vergroenen? Welke basiskennis over vergroenen heb je hier zelf voor nodig?

Langdurige bewonersparticipatie

Tijdens het Huurders op Groen-traject werken de deelnemende projectteams stap voor stap toe naar groene interventies in een door hun gekozen wijk, die aansluiten bij de behoeften van de bewoners. Het doel is daarnaast om tijdens het Huurders op Groen traject op de locaties van de deelnemende projectteams een duurzaam samenwerkend netwerk op te bouwen, dat ook na de deelname blijft ontwikkelen en groeien.

Wij geloven dat samenwerking tussen lokale partijen cruciaal is voor het organiseren van langdurige bewonersparticipatie. Deze partijen staan dicht bij bewoners en weten wat er speelt in een specifieke wijk. Daarom kunnen zij fungeren als een belangrijke speler in het behalen van beleidsdoelstellingen van gemeenten op het gebied van klimaatadaptatie, vergroening en participatie.

Lees meer over Huurders op Groen

Vereniging GDO is trekker van het Domein Onderwijs van het Collectief Natuurinclusief.

In de transitie naar een Natuurinclusief Nederland in 2050 biedt Collectief Natuurinclusief een krachtige en samenhangende benadering. Met groene koplopers van bedrijven, maatschappelijke organisaties, scholen, kennisinstellingen en overheden werken we samen om de beweging naar een natuurinclusieve samenleving te versterken en te versnellen. Georganiseerd in tien domeinen: bouw, energie, financiële sector, gezondheid, infrastructuur, landbouw, onderwijs, vrijetijdseconomie, water en bedrijventerreinen.

Domein Onderwijs

De natuur is de basis van ons bestaan: de mens is natuur. Wij zijn verbonden met – en afhankelijk van – al het andere leven op aarde. Natuurinclusief onderwijs biedt een vruchtbare bodem voor kinderen en jongeren om goed te leren zorgen voor onszelf, voor elkaar en voor de wereld om ons heen. Er gebeurt al heel erg veel: pionierende docenten, inspirerende initiatieven en groene koplopers werken aan een groeiende beweging naar natuurinclusief onderwijs. In het domein onderwijs versnellen, verbreden en verbinden we die beweging. Dat doen we samen met de centra voor natuur- en duurzaamheidseducatie in ons netwerk.

Natuurinclusief leren kan integraal middels de Whole School Approach

De Agenda 2.0 werkt met vijf verschillende ambities en actielijnen, zoals een natuurinclusieve schoolomgeving en een ondersteuningsstructuur voor het onderwijs. Om ervoor te zorgen dat de verschillende dimensies van de opgave rondom natuurinclusiviteit en de verschillende rollen voor het onderwijs hierin een rol krijgen binnen het onderwijs, erkennen de ministeries de rol die de Whole School Approach (WSA) hierin kan spelen. De Whole School Approach is een integrale kijk op verduurzaming van scholen waarbij aan de hand van vijf bloembladen de hele school betrokken raakt bij duurzaamheid.

GDO werkt samen met partner SME en andere organisaties zoals Leren voor Morgen al langer samen aan de WSA als tool om scholen op weg te helpen bij de verschillende dimensies waarbinnen zij aan duurzaamheid kunnen werken. Zo werken we met de NDE-centra aan een lokale ondersteuningsstructuur, waarbij zij als partner de school begeleiden met de WSA. Deze theorie leent zich uitstekend om ook natuurinclusiviteit een passende rol te geven in het onderwijs.

Lees ook dit artikel over NDE-centra die de training hebben afgerond.

Lees meer over de aanpak van het Domein Onderwijs.