Agenda

Gouden Wortels voor leden GDO netwerk

De gemeenten Arnhem en Teylingen hebben een Gouden Wortel ontvangen als waardering voor hun ondersteuning voor het schooltuinieren, en als inspiratie voor andere gemeenten. ,,Gemeenten spelen een sleutelrol bij het mogelijk maken van schooltuinieren”, aldus Henk Staghouwer, minister van LNV. Hij reikte op 25 mei de Gouden Wortels uit tijdens de eerste landelijke Schooltuinconferentie op de Floriade Expo in Almere.

“Een schooltuin is niet zomaar een tuin die bij een school hoort. De tuin is zelf de school. In de moestuin komen veel dossiers samen van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, biodiversiteit, voedselzekerheid, duurzaamheid, de waarde van voedsel, de waardering voor de landbouw. Een moestuin is niet alleen een school, maar ook een microministerie”, aldus minister Staghouwer.

‘Sleutelrol voor gemeenten’

Hij benadrukte de sleutelrol van gemeenten bij het schooltuinieren. ,,Daarom is het ook een eer dat ik de Gouden Wortels mag uitreiken aan gemeenten die in hun aanpak van schooltuinen als voorbeeld voor anderen is gekozen. Want het succes van een goede schooltuin hangt vaak af van gemeenten. Alle inzendingen verdienen lof voor hun inzet en creativiteit. En dan maakt het niet uit of ze langer dan 100 jaar bezig zijn of net zijn begonnen.”

“Een schooltuin is niet zomaar een tuin die bij een school hoort. De tuin is zelf de school.”

Henk Staghouwer, minister LNV

In Arnhem wordt het schooltuinieren mogelijk gemaakt door de gemeente en ondersteund door Natuurcentrum Arnhem. ,,Wij zijn superblij met deze waardering. We bereiken nu 30 scholen, maar dit is een stimulans om ook de andere 30 scholen in onze gemeente te gaan ondersteunen bij het schooltuinieren. Bij deze conferentie is het ook weer eens duidelijk geworden waarom het zelf zaaien, verzorgen en oogsten zo belangrijk is voor het gezond eten door kinderen”, aldus Monique Verstraten, directeur van het Natuurcentrum.

Hennes Claassen van GDO-lid Park Rusthoff in Teylingen noemt de ontvangst van de Gouden Wortel ‘fantastisch’. ,,Onze gemeente zag eind jaren 70 al het belang in van schooltuinieren en stelde hiervoor de grond in het park beschikbaar aan de vier basisscholen. Teylingen is sinds bijna twee jaar een SDG- gemeente. 9 van de 17 SDG-doelen komen in het schooltuinprogramma aan de orde. De Gouden Wortel is een stimulans om het schooltuinwerk en de natuur- en duurzaamheid educatie voor de toekomst duurzaam vast te leggen.”

Wethouder Heleen Hooij van Teylingen, minister Henk Staghouwer en Herman Kleinjan van de gemeente Arnhem.

Waarom een Gouden Wortel?

De Gouden Wortel is in het leven geroepen door de Alliantie Schooltuinen en het programma Jong Leren Eten. Zij hebben als doel het schooltuinieren in Nederland meer op de kaart te zetten en hebben om die reden mei uitgeroepen tot ‘Maand van de Schooltuin’. Ieder jaar zullen in deze maand zowel een grote als een kleinere gemeente in het zonnetje worden gezet, die zich op inspirerende wijze inzet om het schooltuinieren mogelijk te maken. In totaal werden de afgelopen weken door scholen en schooltuinondersteuners zestien gemeenten voor de prijs genomineerd.

Arnhem en Teylingen

Arnhem zet als grote gemeente in op stadsbreed moestuinieren met de ambitie ‘elk kind een schooltuin’, sterk verbonden aan beleidsdoelen op gebied van natuur, klimaat, voedsel en duurzaamheid.
De gemeente Teylingen zorgt dat een lange traditie van schooltuinieren kan worden voortgezet, vanuit een brede duurzaamheidsaanpak, en heeft het schooltuinieren letterlijk in de kern van de gemeente gepositioneerd.

Gezonde voeding

‘Gelukkig zien steeds meer gemeenten in dat de schooltuin een goede manier is om kinderen een topervaring te bieden waarbij ze in aanraking komen met gezonde voeding, leren over natuur en biodiversiteit en bewegend bezig zijn,’ vertelt Arjan Klopstra namens de Alliantie Schooltuinen. ‘De recente aandacht voor gezond, lokaal voedsel heeft hier ook aan bijgedragen. Wanneer kinderen leren hoe ze zelf groenten, fruit en bloemen kunnen zaaien, verzorgen en oogsten, wordt hun interesse in gezonde voeding aangewakkerd. Een zelfgekweekt worteltje smaakt toch het lekkerst.’

Schooltuinen bestaan in sommige gemeenten al meer dan honderd jaar en ook veel andere gemeenten stimuleren het schooltuinieren. Dit gebeurt op verschillende manieren: door het beschikbaar stellen van grond, materialen, subsidies of met ondersteuning door bijvoorbeeld NME (Natuur- en Milieu-Educatie)-centra.

Jury Gouden Wortel

De jury werd gevormd door Karin van Hoof, beleidsadviseur Groen Kapitaal van de provincie Noord-Holland, Roel van Raaij, beleidsmedewerker ministerie van LNV, Andrew Simons, kwartiermaker De Gezonde Basisschool van de Toekomst en Movare en Frank Speel, VNG-programmamanager Lokale democratie.

De jury toonde zich blij gestemd over de diverse manieren waarop gemeenten vaak structureel ondersteuning bieden aan scholen en ondersteuners en dat beleidsthema’s zoals gezondheid en biodiversiteit hieraan gekoppeld worden. De jury is ook blij dat het aloude traditionele schooltuinieren in de nodige gemeenten weer nieuw leven wordt ingeblazen, waarbij verbindingen worden gezocht met nieuwe partijen rond gezonde voeding en bewegen.

Juryleden Roel van Raaij, Andrew Simons, Karin van Hoof, minister Henk Staghouwer, Herman Kleinjan van de gemeente Arnhem en Heleen Hooij, wethouder gemeente Teylingen. Foto Rolf van Koppen

Maand van de Schooltuin

Aan de eerste landelijke Maand van de Schooltuin (9 – 31 mei 2022) deden tenminste 225 scholen en bijna 17.000 leerlingen mee met een activiteit in de klas, op het schoolplein of in een schooltuincomplex.
Op de landelijke Schooltuinconferentie is een aanzet gegeven tot een sterk landelijk netwerk dat het opzetten, verbeteren en onderhouden van schooltuinen makkelijker maakt.

Vacatures voor GDO-bestuur

Vanwege het verstrijken van de bestuurlijke termijnen zoeken wij een nieuwe voorzitter en nieuwe bestuursleden.

Profiel voorzitter

Wij zijn op zoek naar een voorzitter die kennis en ervaring heeft met veranderprocessen. Een bouwer die de vereniging breder en sterker kan maken. Als boegbeeld van de organisatie is de nieuwe voorzitter een netwerker pur sang, die zowel de weg weet in Den Haag, provincies als in de gemeentelijke wereld. Zij/hij is betrokken bij duurzaamheidsvraagstukken en kent de kracht en impact van het sociaal instrumentarium waarmee onze leden werken. Voor de GDO-leden is hij/zij aanspreekbaar, een verbinder die op landelijke en regionale bijeenkomsten de leden positief weet te prikkelen. Lees meer over de voorzittersvacature.

Profiel van een bestuurslid met een bestuurlijke achtergrond bij overheden

Wij zijn op zoek naar twee bestuurders uit de hoek van de overheid die betrokken zijn bij duurzaamheidsvraagstukken en de kracht en impact kennen van het sociaal instrumentarium waarmee onze leden werken. Daarnaast verwachten wij van bestuursleden dat zij in staat zijn de visie van de vereniging actief uit te dragen. Ook treden zij op als sparringpartner voor het bureau. Incidenteel kunnen zij de vereniging bij externe contacten vertegenwoordigen. Lees meer over de vacatures voor bestuursleden.

Meer informatie en reageren

Reageer vóór 1 juli via René Munsters, GDO programmamanager Duurzame samenleving, Rmunsters@verenigingGDO.nl. Voor nadere informatie kan je bellen met René op 06 – 5135 4104 of met Jacqueline van Dongen, voorzitter GDO, op 06-3862 2151.

Maand van de Schooltuin: 17.000 kinderen met hun handen in de grond 

Op 9 mei begint de eerste Maand van de Schooltuin. In het hele land gaan tenminste 225 scholen en ondersteuners van schooltuinieren, waaronder onze leden, met bijna 17.000 kinderen aan de slag met schooltuinieren. Scholen kunnen een gratis lesbrief downloaden en de schooltuinfilm ‘Een jaar rond met je handen in de grond’ aanvragen. Op 16 mei is er van 16.00-17.00 uur een inspiratiesessie voor leerkrachten/ondersteuners die willen beginnen met schooltuinieren.

#Elkkindeenschooltuin
De Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten zetten zich met Maand van de Schooltuin in om elk kind in de basisschooltijd toegang te geven tot een schooltuin. Zelf zaaien, verzorgen en oogsten van groente, fruit,en bloemen, draagt bij aan meer kennis over en betrokkenheid bij voeding en natuur. Een schooltuin is een plek waar alle kinderen tot bloei kunnen komen. GDO is partner van de Alliantie. Lees meer over de Maand van de Schooltuin en de activiteiten.

Gouden Wortel 2022 voor schooltuinvriendelijke gemeenten

Schooltuinen bestaan al meer dan 100 jaar. Al ruim een eeuw zien gemeenten de meerwaarde van tuinieren in schoolverband. Veel gemeenten stimuleren daarom het schooltuinieren. Zij zien het als een goede manier om kinderen in aanraking te laten komen met gezonde voeding en om te leren over natuur en biodiversiteit. De recente aandacht voor gezond, lokaal voedsel heeft bij veel gemeenten het schooltuinieren opnieuw onder de aandacht gebracht. Gemeenten stimuleren gezonde voeding en educatie speelt daarbij een belangrijke rol.

De ondersteuning van schooltuinen door gemeenten gebeurt op veel verschillende manieren. Met de Gouden Wortel 2022 zetten Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten een aantal gemeenten in het zonnetje, als inspiratie voor andere gemeenten en als waardering voor de ondersteuning. Hoe mooi zou het zijn als ieder kind in zijn schooltijd een seizoen zaaien, verzorgen, oogsten en proeven ervaart!

De Gouden Wortel wordt uitgereikt tijdens de landelijke schooltuinconferentie op 25 mei. De uitreiking is onderdeel van de eerste Maand van de Schooltuin van 9 tot en met 31 mei.

Een gemeente nomineren kan tot 10 mei 12.00 uur.

Bekijk hieronder de aanpak van het Utrechtse samenwerkingsverband ‘Ieder kind in Utrecht een moestuin’, waarbij de gemeente Utrecht samenwerkt met Utrecht Natuurlijk en vele andere partijen bij het schooltuinieren en het borgen in de lokale voedselagenda.

Het Utrechtse samenwerkingsverband ‘Ieder kind in Utrecht een moestuin’.

Aandacht voor positie NDE centra tijdens conferentie Whole School Approach

Bij de opgave van duurzaamheid in de volle breedte van het onderwijs, zijn centra voor natuur en duurzaamheid een logische lokale partners voor scholen. Zij hebben inzicht in en kennis van de lokale situatie, thema’s en het lokale beleid.

Jacqueline van Dongen, GDO-voorzitter en wethouder van Zwijndrecht, wees de bezoekers van de conferentie over de Whole School Approach op 30 maart daarop. Te gast waren ruim 70 afgevaardigden van o.a. Nederlandse ministeries en onderwijsorganisaties. ,,Nog niet overal wordt herkend dat de hele transitie naar een houdbare wereld mensenwerk is. Scholen hebben hulp nodig, en die hulptroepen zijn er. Het netwerk van GDO, met de centra als kloppend hart, zijn onderdeel van de leefwereld en het lokale leerecosysteem.”

Lokale Educatieve Agenda
Ze wees ook op de Lokale Educatieve Agenda als schakelpunt om concreet afspraken over duurzaam onderwijs te maken tussen gemeenten en scholen en de regie in de keten te borgen.
Meer weten over de Whole School Approach en de Routekaart Duurzaam Onderwijs? Neem contact op met onze programmamanager Arjan Klopstra.

Vijf jaar moestuinzaden voor basisschool en BSO

Dit voorjaar stelt Rijk Zwaan voor het vijfde jaar zadenpakketten beschikbaar voor moestuinen op de basisschool en buitenschoolse opvang (BSO). Er is enorm veel belangstelling voor de pakketten. In het project werkt het groenteveredelingsbedrijf samen met Jong Leren Eten, Smaaklessen, Voedingscentrum en GDO. Dit eerste lustrum is een mooi moment om samen met de partners terug te kijken en vooruit te blikken.

De schoolmoestuin

,,We zien dat het moestuinieren op scholen en BSO leeft”, vertelt Jolanda van Kralingen van Rijk Zwaan. Zij is bij Rijk Zwaan projectleider voor activiteiten met groente voor kinderen.   ,,Dat is geweldig, toch? En wij zijn blij dat we daar met de zadenpakketten aan bij kunnen dragen.”

Of een school nu heel gestructureerd met de moestuin werkt of wat aanrommelt met potjes en bakken, helemaal prima. ,,Als de kinderen maar zelf bezig zijn en ervaren hoe je zelf groente kunt kweken, verzorgen en het vervolgens kunt eten.” Een moestuinseizoen meegewerkt hebben, dat vergeet je nooit meer. ,,En je zelfgekweekte groente met elkaar oogsten en eten; dat is toch het heerlijkste wat je hebt geproefd?” En daar draait het allemaal om.

Groente aantrekkelijk maken

,,Groente aantrekkelijk maken zit in onze genen. We ontwikkelen groente voor professionele telers wereldwijd. Ook helpen we consumenten om meer groente te eten via aantrekkelijke smaken, kleuren en vormen.” Bijvoorbeeld de knapperige snackkomkommer en de kleurige snacktomaatjes zijn erg in trek bij kinderen.

Naast productontwikkeling zijn er ook andere activiteiten. ,,Love my Salad is een website en internationaal platform met inspiratie over hoe je gemakkelijk en lekker groente kunt eten. Ook zijn we lid van het Voedseleducatieplatform (VEP) en we verzorgen nu voor het vijfde jaar zadenpakketten voor de schoolmoestuin en BSO.” Uit onderzoek is gebleken dat het werken in een moestuin, het zelf verzorgen en zien groeien van de groente helpt om meer groente te eten. “In de praktijk zien we dat dat echt werkt.”

Groente telen met kinderen in de schoolmoestuin werkt!

Jolanda van Kralingen, Rijk Zwaan

Moestuin nieuwsbrief

Dit vijfde jaar besteedt Rijk Zwaan extra aandacht aan de actie. Van reportages over de moestuin bij een basisschool in de buurt, een webpagina met downloads en handleidingen voor de schoolmoestuin tot een maandelijkse nieuwsbrief met weetjes en activiteiten rondom de moestuin. ,,Voor de nieuwsbrief kun je je nog steeds aanmelden!

Samenwerking

Toen Rijk Zwaan jaren geleden besloot om hun lokale moestuinacties ook landelijk te gaan doen, is eerst samenwerking gezocht voor de praktische ondersteuning van scholen. “Via Jong Leren Eten vonden we de centra voor natuur en duurzaamheid en GDO. Smaaklessen en voedingscentrum kenden we al via ons VEP lidmaatschap.” De zadenpakketten vinden via de educatiecentra en Jong Leren Eten hun weg naar de scholen. GDO inventariseert de aanvragen. De natuur- en duurzaamheidscentra in het netwerk van GDO en de scholen en bso’s reageren jaarlijks zeer positief op de actie: ‘Bedankt weer voor dit geweldige aanbod’, ‘De bij ons aangesloten scholen zijn erg enthousiast’, ‘Fijn dat we weer kunnen meedoen met onze scholen’. Het is een greep uit de vele reacties.

NME-centra: ‘Geweldig aanbod’

Arjan Klopstra, programmamanager Duurzaam Onderwijs van GDO: ,,Voor onze centra zijn de zadenpakketten elk jaar weer een geweldig aanbod voor scholen. Het is waardevol om als kind zelf te ervaren hoe vanuit zo’n klein zaadje sla of radijs groeit en hoe lekker het smaakt. Het past ook helemaal bij de hernieuwde aandacht voor lokaal voedsel en het schooltuinieren. Mede door de zadenactie met Rijk Zwaan is daarvoor de afgelopen vijf jaar al een goede basis gelegd.”

Jong Leren Eten: ‘Raakt de kern’

Kinderen en jongeren meer in aanraking brengen met kennis en activiteiten over voedsel, zodat ze zelf gezonde én duurzame keuzes kunnen maken. Dit is het doel van het RVO-programma Jong Leren Eten. Ellen Leussink, programma adviseur Jong Leren Eten, vindt de actie en de samenwerking tussen Rijk Zwaan, GDO en de Jong Leren Eten-makelaars al vijf jaar een succes. ,,Moestuinieren raakt de kern: kinderen leren waar hun eten vandaan komt, door zelf met de handen in de aarde bezig te zijn, te zaaien en oogsten en uiteindelijk lekker op te eten. Het zadenpakket faciliteert de scholen om hiermee aan de slag te gaan.”

Docent: ‘Ervaring meegeven’

Wout Jansen, docent op basisschool De Vlieten in De Lier is enthousiast over de actie. ,,Ik ben als kind opgegroeid met een moestuin. Elk weekend mochten we meehelpen met zaaien, wieden en oogsten. Ik heb daar heel goede herinneringen aan en ik wil dat ook graag aan mijn leerlingen meegeven”, vertelt hij. Het zadenpakket van Rijk Zwaan is heel welkom en helpt om dit te realiseren! Lees een artikel in het AD over het Zaaifeest. En beluister GoedeMorgenGroente.

Toekomst

En volgende jaar? ,,Natuurlijk gaan we door met deze actie!”, vertelt Jolanda. Het past zo goed bij Rijk Zwaan en het werkt echt. Naast onze actie zijn er steeds meer initiatieven rondom schoolmoestuinen. Jong leren Eten heeft een boost gegeven met de opleiding voor moestuincoaches die scholen en BSO’s helpen met het opzetten van hun moestuin. Ook zijn er subsidiemogelijkheden zoals de Stimuleringsbijdrage ‘Lekker naar buiten!’ En is er de Alliantie Schooltuinen die er aan werkt om elk kind toegang te geven tot een schooltuin. ,,We blijven de samenwerking opzoeken, want met elkaar kun je nog meer bereiken”, besluit Jolanda, ,,en ieder kind de ervaring van zelf zaaien, verzorgen, oogsten en vervolgens eten van zelfgekweekte groente laten beleven!’’

Meer lezen?

Bekijk deze webpagina vol moestuintips.

Jongeren aan de slag voor netwerk GDO

Een groep SDG Trainees verdiept zich komende weken in de koppeling tussen de SDG’s en het werk van de 140 NME-centra in het netwerk van GDO. Zij gaan helpen die koppeling sterker zichtbaar te maken. Dit gebeurt vanuit het SDG Traineeship: het programma voor jongeren die willen leren over én bijdragen aan de implementatie van de SDG’s in diverse organisaties. GDO ontving de jongeren op de inspirerende locatie van het Lyceum Schravenlant in Schiedam. Samen met Anne Marie v.d. Veen van de gemeente Schiedam gaf programmamanager Duurzaam onderwijs Arjan Klopstra een toelichting op het netwerk van natuur- en duurzaamheidscentra en onze inzet op het gebied van duurzaam onderwijs en bewonersparticipatie. Daarna sloten de trainees aan bij een serious game over klimaatadaptatie.

Participatieprojecten
Daarnaast gaan vierdejaars studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein voor ons netwerk aan de slag. Ze halen in ons netwerk goede voorbeelden op van participatieprojecten met inwoners op alle duurzaamheidsthema’s. De meest interessante en innovatieve voorbeelden worden per thema ontsloten om alle NDE-centra en haar opdrachtgevers te inspireren met deze voorbeelden van inwonersparticipatie.

Paul Duijsings nieuw bestuurslid: ‘Centra cruciaal voor realiseren klimaatdoelen in gemeenten’

We hebben een nieuwe penningmeester. Paul Duijsings is officieel toegetreden tot het bestuur. Met een achtergrond in de sector is hij een waardevolle aanvulling. Welkom Paul!

Paul was begin deze eeuw vijf jaar directeur bestuurder van Veldwerk Nederland, enige tijd voorzitter van de Vereniging van Educatie Nederland (VEN) en eerst lid en sinds kort voorzitter van de Raad van Toezicht van Stichting Natuurstad Rotterdam.

,,Ik heb altijd in besturen rond educatie gezeten en vind dat leuk én belangrijk om te doen. Daarom zet ik mij nu ook in voor de Vereniging GDO. Mijn insteek is altijd geweest dat lokale organisaties minder afhankelijk zijn van (gemeentelijke) subsidies en meer eigen inkomen verwerven om zo minder kwetsbaar te zijn.’’

Cruciaal

,,In deze tijd zouden zij ook niet kwetsbaar moeten zijn. Natuur- en duurzaamheidscentra zijn in mijn ogen cruciaal voor het realiseren van klimaatdoelen in gemeenten. Zij kunnen op een laagdrempelige manier bijdragen aan meer bewustwording bij bewoners; via de kinderen, activiteiten voor scholen en bso’s, ouders, grootouders, in buurten en wijken. Zij kunnen het ‘klimaatneutraal worden van een gemeente’ handen en voeten geven. Educatie blijft daarin de basis. Als je het niet hebt aangeleerd of ervaren, dan beklijft dat niet.’’

Gemeenten realiseren zich niet altijd wat ze aan sociaal instrumentarium in huis of binnen de gemeentegrenzen hebben.

Sociaal instrumentarium in huis

,,Kortom, centra kunnen daarin nog veel meer betekenen dan ze soms denken. Gemeenten realiseren zich niet altijd wat ze aan sociaal instrumentarium in huis of binnen de gemeentegrenzen hebben. Daarin hebben de centra zelf ook een rol richting ambtenaren en bestuurders. En zij kunnen op allerlei manieren van elkaar leren.”

Innovatie nodig

Bij GDO zijn ruim 100 lokale NDE-organisaties aangesloten. ,,GDO is de sleutelorganisatie die de samenwerking en professionalisering in de sector bevordert. Maar de leden in het netwerk moeten het zelf oppikken. De sector heeft zeker ook innovatie nodig, meer dan nu gebeurt. Bij een grote organisatie als Natuurstad in Rotterdam zoeken we ook naar nieuwe manieren; meer digitaal en vernieuwing van de inhoud in combinatie met het zelf echt ervaren. Dit moeten we gezamenlijk oppakken, zodat niet iedereen het wiel uitvindt. We moeten met elkaar de dingen doen waar de wereld om ons heen om vraagt.’’

High Five Duurzaam Nissewaard winnaar GDO Innovatieprijs 2021

De winnaar van de GDO Innovatieprijs 2021 is Milieuhuis Nissewaard met High Five Duurzaam! Deze inzending heeft de stap gezet naar het NME centrum van de toekomst, qua netwerk en gezamenlijke activiteiten in een community van educatieve medewerkers, gekoppeld aan de SDG’s.

Dit jaar waren er maar liefst acht inzendingen voor de GDO Innovatieprijs. Het is een uitgelezen moment om als centrum aan de collega’s in het werkveld en de buitenwereld te laten zien met welke ontwikkelingen zij bezig zijn en op welk product of werkwijze ze trots zijn. ,,Het zijn inzendingen die er toe doen”, aldus juryvoorzitter Jacqueline van Dongen (GDO-voorzitter en wethouder van Zwijndrecht). Verder werd de jury gevormd door Roel van Raaij (Secretaris Stuurgroep Kennisprogramma DuurzaamDoor), Theo Leupen (RVO/Kennisprogramma DuurzaamDoor), Anna Vanderveen (beleidsadviseur VO Raad), Anouk Viegen (directeur CNME Maastricht e.o., winnaar 2020).

Programma High Five

,,Het Milieu Huis Nissewaard (samenvoeging gemeenten Spijkenisse en Bernisse op Voorne-Putten in 2015) maakt deel uit van het team combinatiefunctionarissen van de gemeente. Binnen dit team zijn 4 domeinen verenigd: sport, cultuur, Natuur- en Duurzaamheidseducatie (NDE) en sociaal cultureel werk. Belangrijke taken zijn verenigingsondersteuning, een uitgebreid educatieaanbod samen met externe partners op het gebied van schoolsport, binnenschoolse cultuureducatie en natuur- en duurzaamheidseducatie. En het organiseren van activiteiten en evenementen met partners ter inspiratie en ter stimulering van inwoners. Deze integrale werkwijze is gebundeld in het programma High Five”, aldus Jet de Jonge, die beduusd was over de verkiezing van haar inzending. ,,We hebben heel hard gewerkt om het Milieuhuis toekomstbestendig te maken.”

High Five aanpak

Juryrapport

Het oordeel van de jury over de winnaar luidt als volgt: ‘Innovatie in onze-sector kan niet langer primair plaatsvinden op productniveau. Mooie producten, lessen, activiteiten blijven altijd nodig – dat zeker. Maar om in de context van het huidige transitietijdperk écht impact te maken voor een duurzame toekomst, is systemische innovatie nodig. Met de werkwijze High Five kun je ook een grotere groep mensen bereiken dan de koplopers. Het doet een beroep op het vermogen om integraal te werken binnen een gemeente. Dat kan voor centra die onderdeel zijn van een gemeente, maar ook zelfstandige centra. Ook elders in het land is deze veranderbeweging in samenwerking met partners te zien. Dit vraagt voor de sector tijd, maar biedt ook veel kansen. En het bied je een sterkere positie, doordat o.a. communicatie en beleidsontwikkeling gezamenlijk opgepakt wordt.’

Eervolle vermeldingen

Eervolle vermeldingen waren er voor het BloteVoetenTuinPad van Duurzaamheidscentrum Assen. Deze inzending zit volgens de jury geraffineerd in elkaar. ‘Bekende elementen zijn hier gecombineerd: leuk en leerzaam voor kinderen, inspirerend voor volwassenen. Een mooie combinatie van plezier, educatie, informatie en inspiratie (volop ideeën voor thuis en tuin). Mooi vormgegeven en ook goed elders toepasbaar.’ 

En voor De Groene Belevenis in Leusden. ‘Het idee om ‘spannende’ videofilmpjes over Helden van de Struintuin in te zetten voor de werving van vrijwilligers en de ‘knipoog’ waarmee dit gedaan is, verdient een eervolle vermelding. Juist ook omdat we met meer vrijwilligers veel meer impact maken in de maatschappij en dat iets is wat onze centra onderscheidt van grote landelijke organisaties: lokale kracht met lokale mensen. Dit initiatief verdient zeker navolging op andere plakken/organisaties waar men moeite heeft met het werven van nieuwe vrijwilligers. Is het nieuw? Nee, wel goed uitgewerkt!’

Ook voor overige genomineerden had de jury veel lof.

Stichting Stad & Natuur Almere: Educatiebos 2.0 prikkelt zintuigen: ‘De jury spreekt het idee van vijf boskamers en de daaraan verbonden functies en het benutten van de zintuigen. De jury is onder de indruk van de inclusiviteit, het toegankelijk maken voor mensen met een beperking, zoals slechtzienden of rolstoelgebruikers, zodat ook zij de natuur kunnen beleven. Ook de bottom-up aanpak met daardoor veel lokaal en regionaal draagvlak spreekt aan, evenals de daadwerkelijke realisatie van een echt buitenleslokaal. Vanwege zijn omvang lastiger te kopiëren door andere centra, mogelijk wel een of meerdere boskamers.’

Stichting Renkums Beekdal: Klei voor kleuters: ‘Creatief is de verbinding met de lokale omgeving, landschapshistorie en cultuur, met als doelgroep het jonge kind. Wederom een kracht van het NDE centrum, dat met dit project door het samen bouwen aan een landschap in de klas ook verbindend werkt.’

Westland Natuur en Techniek Web (WNTweb): excursies via vlogs: ‘Vernieuwend is hier de kinderen in de hoofdrol. Goede zet om peers aan peers te laten leren door voorbeelden. En de combinatie met lessen en oproepen om naar buiten te gaan. Prima oplossing binnen de coronaperiode. Ook lof voor de combinatie met technieklessen. In deze periode van energietransitie is het zo hard nodig kinderen hiervoor te interesseren.’

Natuurstad Rotterdam: natuurlessen via video’s en een livestream in de klas of thuis: ‘Mooi en professioneel uitgewerkt concept en lesaanbod met een groot bereik. Leuke enthousiasmerende filmpjes die aanzetten tot nieuwsgierigheid en actie (zelf ontdekken en ervaren) bij kinderen a.d.h.v. gerichte opdrachten. Meer centra hebben op deze manier ingespeeld op de corona lockdown situatie en daarmee niet uniek. Niets vervangt een echte ‘hands-on’ beleving, maar deze opzet kan wel van toegevoegde waarde zijn.’

NMCX Haarlemmermeer ontwikkelde Citizen Science software, waarbij iedereen met een smartphone kan helpen bij het in kaart brengen van zwerfafval: ‘Mooie combi van handen uit de mouwen gekoppeld aan het slimme gebruik van data. Levert belangrijke inzichten voor beleid, inwoners en stakeholders. NMCX heeft lef getoond door deze app zelf te laten ontwikkelen. Ook goed dat citizen science daadwerkelijk wordt ingezet; een onderwerp waar velen over praten maar weinigen doen. Mooi als dit kan worden overgenomen door andere NME centra. De vraag is wel: leidt dit alleen tot inzicht, of leidt het ook tot actie en samenwerking?’

Inzendingen voor de GDO Innovatieprijs 2022 zijn welkom!

Nominaties GDO Innovatieprijs 2021

Maar liefst acht genomineerden zijn er dit jaar voor de GDO Innovatieprijs 2021. De winnaar wordt bekend gemaakt op 18 november tijdens onze jaarlijkse Kennisdag. De jury wordt gevormd door onze voorzitter Jacqueline van Dongen (wethouder Zwijndrecht), Roel van Raaij (Secretaris Stuurgroep Kennisprogramma DuurzaamDoor), Theo Leupen (RVO/Kennisprogramma DuurzaamDoor), Anna Vanderveen (beleidsadviseur VO Raad), Anouk Viegen (directeur CNME Maastricht e.o., winnaar 2020).

De genomineerden zijn:

Natuurstad Rotterdam: Livestream in de klas of thuis tijdens corona
Milieuhuis Nissewaard: Werkmethodiek High Five
Stichting Renkums Beekdal: Klei voor kleuters, combinatie materiaal, cultuurhistorie en beeldende kunst
NMCX: Afval in kaart brengen met Citizen Science
Westland Natuur en Techniek Web (WNTweb): Toch op excursie via vlogs
Duurzaamheidscentrum Assen: Het blote-voeten-tuinpad (BVTp) inspireert tot klimaatadaptieve tuin
Stichting Stad & Natuur Almere: Educatiebos prikkelt zintuigen
De Groene Belevenis: Spannende video’s werven vrijwilligers